Prawo pacjenta do lepszego standardu leczenia

Przepis art. 68 ust.1 Konstytucji RP stanowi, że każdy obywatel ma prawo do ochrony zdrowia a art. 6 ustawy o prawach pacjenta, że „pacjent ma prawo do świadczeń zdrowotnych odpowiadających wymogom aktualnej wiedzy medycznej”.

Konstytucja ani żadna obowiązująca obecnie ustawa nie uzależnia dostępu do świadczeń zdrowotnych wyłącznie od publicznej składki zdrowotnej.

Zatem możliwe jest wykorzystywanie przez pacjenta środków niepublicznych, szczególnie własnych. Państwo nie może zakazać wydawania własnych lub darowanych środków płatniczych na własne potrzeby zdrowotne. Taki zakaz byłby nieracjonalny i niemożliwy do wyegzekwowania.

Zrównoważony system ochrony zdrowia powinien uwzględniać prawa opisane powyżej.

W konsekwencji:

  • lekarz prowadzący pacjenta lub jego zwierzchnik powinien udostępnić wyczerpującą, rzetelną i prawdziwą informację o możliwości wniesienia własnych opłat ponad standard finansowany przez NFZ. Równocześnie pacjent powinien zostać poinformowany, że zachowuje prawa i świadczenia wynikające z jego składki zdrowotnej
  • dla podmiotów leczniczych nie powinny istnieć ograniczenia do wykonywania odpłatnych usług medycznych innych niż finansowane ze środków publicznych. NFZ nie może rozwiązywać umów w zakresie usług finansowanych ze środków publicznych z tego powodu, że podmiot leczniczy pobiera od pacjenta opłaty za usługi ponadstandardowe.

Warto zauważyć, że obowiązujące obecnie przepisy unijne umożliwiają obywatelowi leczenie za granicą i są powiązane ze współpłaceniem przez NFZ. Zakaz analogicznego modelu rozliczania w Polsce oznaczałby dyskryminację polskich pacjentów i podmiotów leczniczych.

prof. UKSW dr hab. n. prawnych Marek Świerczyński